یکی از بزرگ ترین ترس ها و دغدغه هایی که صاحبان کسب و کار با آن مواجه می شوند این است که ایا به برند ثبت شده مالیات تعلق می گیرد؟ بسیاری از افراد به دلیل همین شایعات و اطلاعات غلط، از قانونی کردن نام تجاری خود فرار می کنند. آن ها فکر می کنند به محض دریافت گواهی نامه نام تجاری، ماموران اداره مالیات زنگ در شرکت یا خانه آن ها را می زنند و درخواست مبالغ هنگفت می کنند. در این مقاله جامع قرار است به عنوان یک متخصص با سال ها تجربه در زمینه امور ثبتی و حقوقی، به تمام این شایعات پایان دهم. ما قصد داریم به زبان ساده و کاملا شفاف بررسی کنیم که چه زمانی باید نگران پرونده های مالیاتی باشید و چه زمانی این نگرانی کاملا بی مورد است. اگر شما هم به دنبال ثبت برند خود هستید اما از عواقب مالیاتی آن می ترسید، این راهنما دقیقا برای شما نوشته شده است.
ثبت برند به تنهایی هیچ مالیاتی ندارد!
بگذارید همین ابتدا خیالتان را راحت کنم؛ داشتن یک تکه کاغذ به نام گواهی نامه ثبت علامت تجاری، به خودی خود هیچ گونه بدهی مالیاتی برای شما ایجاد نمی کند. قانون تجارت و قوانین مالیاتی کشور به صراحت بیان می کنند که مالکیت یک نام یا نشان تجاری، مبنای محاسبه مالیات نیست. در واقع، دولت از شما بابت این که نامی را برای محصولات یا خدمات خود رزرو کرده اید تا دیگران از آن سوء استفاده نکنند، پولی نمی گیرد.
فرض کنید شما به دنبال ثبت برند ارایشی هستید تا فرمولاسیون و نام محصولات زیبایی خود را انحصاری کنید. تا زمانی که این محصولات را به بازار عرضه نکرده اید و درامدی از این راه کسب نکرده اید، ریالی مالیات بابت این برند ارایشی پرداخت نخواهید کرد. هدف اصلی از این کار، محافظت از ایده ها و جلوگیری از کپی برداری رقبا است، نه ایجاد یک منبع درامد جدید برای دولت. پس اگر تا امروز به دلیل ترس از هزینه های پنهان این پروسه را به تعویق انداخته اید، وقت آن است که با خیال راحت قدم اول را برای محافظت از کسب و کارتان بردارید.
پس چرا بعضی ها می گویند ثبت برند هزینه مالیاتی دارد؟
احتمالا شما هم از همکاران یا دوستان خود شنیده اید که بعد از ثبت نام تجاری، مجبور شده اند مبالغی را به حساب دارایی واریز کنند. این موضوع باعث ایجاد یک گپ اطلاعاتی بزرگ و سوء تفاهم شده است. مشکل اینجاست که بسیاری از افراد تفاوت بین «هزینه های قانونی و دولتی» را با «مالیات بر درامد» اشتباه می گیرند. زمانی که شما یک فرایند حقوقی را در اداره مالکیت معنوی طی می کنید، باید یک سری عوارض دولتی پرداخت کنید که ماهیت آن ها با چیزی که ما به عنوان مالیات می شناسیم کاملا متفاوت است.
| ویژگی | حق تمبر و عوارض دولتی | مالیات بر درامد |
|---|---|---|
| زمان پرداخت | فقط یک بار هنگام صدور گواهی نامه | به صورت سالانه و مستمر |
| مبنای محاسبه | تعرفه ثابت اداره ثبت | میزان سود و درامد خالص کسب و کار |
| اجباری بودن | بله، برای دریافت سند الزامی است | فقط در صورت داشتن درامد و سود |
| مخاطب پرداختی | اداره مالکیت معنوی و قوه قضاییه | سازمان امور مالیاتی کشور |
حق تمبر چیست و چقدر است؟
آن مبلغی که معمولا افراد با مالیات اشتباه می گیرند، در واقع همان «حق تمبر» است. بر اساس قانون، صدور هرگونه سند رسمی یا گواهی نامه دولتی نیاز به باطل کردن تمبر دارد. این حق تمبر یک هزینه بسیار ناچیز و ثابت است که فقط یک بار در زمان صدور گواهی نامه ده ساله شما پرداخت می شود. مبلغ حق تمبر بر اساس نوع شخص (حقیقی یا حقوقی) تعیین می شود و اصلا ربطی به میزان درامد شما یا ارزش نام تجاری تان ندارد. پس به یاد داشته باشید که این هزینه های خرد اداری را نباید پای هزینه های سنگین مالیاتی نوشت.
اداره مالیات دقیقا از چه چیزی پول می گیرد؟
حالا که متوجه شدیم نام تجاری به خودی خود هزینه ای ندارد، سوال اینجاست که پس اداره دارایی دقیقا روی چه چیزی دست می گذارد؟ پاسخ ساده است: «درامد». در تمام دنیا و همچنین در کشور ما، مبنای محاسبه حقوق دولتی، میزان سود خالصی است که شما از فعالیت های اقتصادی خود به دست می اورید. مهم نیست که شما ثبت برند در تبریز انجام داده اید یا در تهران یا هر شهر دیگری؛ قانون برای همه یکسان است. اگر شما با استفاده از آن نام تجاری معتبر، محصولی فروختید، خدماتی ارائه دادید و سودی کسب کردید، حالا باید سهم دولت را از این سود بپردازید.
مالیات بر درامد شرکت ها و اشخاص حقیقی
زمانی که شما با برند خود کار می کنید، در پایان هر سال مالی باید اظهارنامه عملکرد خود را پر کنید. در این اظهارنامه، شما تمام هزینه ها و درامد های خود را اعلام می کنید. اگر پس از کسر هزینه ها از درامد ها، به سود خالص رسیده باشید، درصدی از این سود به عنوان مالیات بر درامد محاسبه می شود. اشخاص حقوقی (شرکت ها) معمولا نرخ ثابتی (حدود 25 درصد سود خالص) را پرداخت می کنند و اشخاص حقیقی بر اساس نرخ های پلکانی و تصاعدی مشمول پرداخت می شوند.
ارزش افزوده و ربط آن به نام تجاری شما
نوع دیگری از پرداختی که کسب و کار ها با آن درگیر هستند، مالیات بر ارزش افزوده است. این هزینه در واقع بر عهده مصرف کننده نهایی است و شما به عنوان صاحب برند، فقط یک واسطه برای جمع اوری آن هستید. وقتی شما محصول برند دار خود را می فروشید، باید درصد ارزش افزوده (که در حال حاضر معمولا 10 درصد است) را روی فاکتور بکشید و از مشتری بگیرید، سپس آن را در دوره های سه ماهه به حساب دولت واریز کنید. این مورد هم هیچ ارتباطی به داشتن یا نداشتن گواهی ثبت ندارد، بلکه به فروش محصول مرتبط است.
ایا به برند غیر فعال و بدون کارکرد هم مالیات تعلق می گیرد؟
این بخش یکی از پر تکرار ترین سوالات و بزرگ ترین ترس های کاربران ما است. فرض کنید شما یک نام تجاری را ثبت کرده اید تا ایده تان را برای اینده رزرو کنید، اما در حال حاضر هیچ بودجه ای برای تولید محصول ندارید و کسب و کارتان کاملا خوابیده است. ایا در این شرایط هم باید پولی به دولت بدهید؟ پاسخ قاطعانه «خیر» است.
همان طور که قبلا اشاره کردیم، مبنای دریافت پول توسط دولت، کارکرد و درامد است. وقتی برندی غیر فعال باشد، هیچ فاکتوری با نام آن صادر نشده باشد، هیچ تراکنش بانکی تجاری انجام نگرفته باشد و هیچ کارمندی استخدام نشده باشد، طبیعتا درامدی هم در کار نبوده است. در نتیجه مالیاتی هم صفر خواهد بود. اما یک شرط بسیار مهم و حیاتی وجود دارد که اگر آن را رعایت نکنید، ممکن است به دردسر بیفتید و آن هم انجام تکالیف قانونی برای اثبات همین عدم فعالیت است که در بخش بعدی به طور کامل آن را بررسی می کنیم.
اشتباهات رایج که باعث می شود به خاطر برندتان جریمه مالیاتی شوید
گاهی اوقات صاحبان مشاغل با وجود اینکه هیچ درامدی ندارند، به خاطر نا اگاهی از قوانین، گرفتار جریمه های سنگین می شوند. رقبا معمولا در مقالات خود به این درد ها و مشکلات اشاره نمی کنند، اما من وظیفه دارم به شما هشدار دهم که کارهای قانونی را پشت گوش نیندازید. اگر می پرسید ایا به برند ثبت شده مالیات تعلق می گیرد؟ باید بگویم خیر، اما به شرطی که اشتباهات زیر را مرتکب نشوید:
تشکیل ندادن پرونده مالیاتی در زمان مقرر
بسیاری از افراد فکر می کنند چون درامدی ندارند، پس نیازی هم نیست به اداره دارایی مراجعه کنند. این یک اشتباه بزرگ است. شما پس از ثبت نام تجاری و شروع رسمی کسب و کار (یا ثبت شرکت)، وظیفه دارید در مهلت قانونی (معمولا دو ماه) پرونده خود را تشکیل دهید و کد اقتصادی دریافت کنید. اگر این کار را نکنید، مشمول جریمه های عدم تشکیل پرونده خواهید شد، حتی اگر سود شما صفر بوده باشد.
رد نکردن اظهارنامه عدم فعالیت (برای برند های غیر فعال)
در بخش قبل گفتیم که برند خوابیده و غیر فعال هزینه ای ندارد. اما اداره دارایی علم غیب ندارد که بداند شما کار نمی کنید! شما موظف هستید هر سال در موعد مقرر، یک «اظهارنامه عدم فعالیت» پر کنید و رسما اعلام کنید که در سال گذشته هیچ گونه تراکنش و فروش تجاری با این نام نداشته اید. اگر این نامه را ارسال نکنید، اداره دارایی به صورت علی الراس برای شما درامد فرضی در نظر می گیرد و شما را بدهکار می کند. این یکی از شایع ترین دلایلی است که افراد فکر می کنند بابت نام تجاری خود جریمه شده اند.
اجاره دادن برند به افراد سودجو
یکی دیگر از اشتباهات وحشتناک، اجاره دادن نام تجاری به افراد ناشناس است. شما ممکن است نامی را ثبت کنید و شخصی پیشنهاد دهد که در ازای مبلغی ماهانه، از نام شما برای فروش محصولاتش استفاده کند. دقت کنید که تمام فاکتور ها و اسناد مالی به نام شما که صاحب امتیاز هستید صادر می شود. اگر آن شخص مالیات خود را نپردازد، این شما هستید که ممنوع الخروج می شوید و حساب هایتان مسدود می گردد.
ارزش گذاری برند: وقتی خود برند تبدیل به سرمایه می شود
در اینجا می خواهم به یک مبحث پیشرفته اما بسیار جذاب بپردازم. تا اینجا گفتیم که نام تجاری به خودی خود هزینه ای ندارد، اما یک استثنای جالب وجود دارد. وقتی برند شما به واسطه کیفیت محصولات، بازاریابی درست و اعتماد مشتریان بسیار معروف می شود، خودش تبدیل به یک دارایی ارزشمند می گردد. مثل برند های بزرگی که نام آن ها میلیارد ها تومان ارزش دارد.
اگر روزی تصمیم بگیرید که این نام تجاری معروف را به شخص یا شرکت دیگری بفروشید (که در اصطلاح حقوقی به آن انتقال علامت تجاری می گویند)، این معامله یک فرایند مالی بزرگ محسوب می شود. در این حالت خاص، چون شما از فروش خودِ نام تجاری به درامد و سود رسیده اید، بر اساس قانون مشمول پرداخت مالیات نقل و انتقال خواهید شد. این نشان دهنده قدرت و ارزش سرمایه ای است که شما خلق کرده اید.
حرف آخر: به خاطر ترس از مالیات، قید ثبت برند را نزنید!
در نهایت و به عنوان یک جمع بندی، باید به سوال اصلی یعنی ایا به برند ثبت شده مالیات تعلق می گیرد؟ این گونه پاسخ دهیم: مالیات همیشه به درامد و کارکرد واقعی تعلق می گیرد، نه به گواهی نامه ای که در کشوی میزتان است. ترس های بی پایه و اساس را کنار بگذارید. نداشتن یک نام تجاری ثبت شده و قانونی، خطرات بسیار بیشتری مثل دزدیده شدن ایده ها، سوء استفاده رقبا از اعتبار شما و از دست رفتن بازار را به همراه دارد که خسارت آن صد ها برابر هزینه های اداری است.
اگر همچنان سوالی دارید یا برای انجام کارهای قانونی خود به دنبال یک تیم حرفه ای هستید، می توانید همین حالا از خدمات تخصصی سایت ما استفاده کنید. کارشناسان ما آماده اند تا با مشاوره رایگان، شما را در امن ترین و سریع ترین مسیر ممکن همراهی کنند تا با خیالی اسوده، فقط روی رشد کسب و کارتان تمرکز کنید.
سوالاتی که خیلی از ما می پرسید (FAQ)
در این بخش به سوالاتی پاسخ خواهیم داد که شما عزیزان از کارشناسان بهین ثبت می پرسید. اگر سوالی داشتید می توانید از بخش کامنت های سایت با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
ایا برای ثبت برند حتما باید کد اقتصادی داشته باشیم؟
خیر، برای شروع فرایند در اداره مالکیت معنوی الزامی به داشتن کد اقتصادی نیست، اما برای فعالیت تجاری رسمی پس از آن باید حتما کد اقتصادی بگیرید.
مالیات فروش برند چقدر است؟
این مبلغ عدد ثابتی نیست و توسط کارشناسان رسمی دادگستری بر اساس ارزش گذاری نام تجاری، سهم بازار و توافق طرفین محاسبه و تعیین می شود.
ایا ثبت لوگو هم قوانین مالیاتی جداگانه ای دارد؟
خیر، لوگو (نشان تجاری) و نام تجاری از نظر قوانین دارایی کاملا یکسان هستند و لوگو به تنهایی هیچ هزینه جداگانه ای ایجاد نمی کند.
من مغازه ندارم و فقط انلاین می فروشم، ایا ثبت برند برای من مالیات می آورد؟
فرقی نمی کند انلاین بفروشید یا در مغازه فیزیکی؛ در هر صورت اگر با آن نام تجاری درامد کسب کنید، باید بر اساس قوانین، درصدی از سود خالص خود را به دولت بپردازید.
اظهارنامه عدم فعالیت برند را تا چه زمانی باید ارسال کنیم؟
اشخاص حقیقی تا پایان خرداد ماه و اشخاص حقوقی (شرکت ها) تا پایان تیر ماه هر سال فرصت دارند تا عدم فعالیت سال قبل خود را به صورت کتبی و سیستمی اعلام کنند.